Winter aan zee

Bijzondere kleuren, prachtige beelden van verstilde duinen, besneeuwde stranden en indrukwekkende luchten: dat is winter aan zee.
Nu dat het toch echt winter is geworden, de temperaturen zakken en zelfs ook overdag onder het nulpunt blijven, genieten we extra van het buiten zijn aan de kust. Natuurlijk zijn er (nog ) geen beelden van kruiend ijs op de Oosterschelde maar wel van (lege) stranden en duinen in winterwit en prachtige verijsde maritieme details. En wat zijn de zonsopkomsten en ondergangen toch kleurijk.
U dacht dat we dit jaar een strenge winter hebben? In de koude zee-weetjes leest u dat deze winter een niemendalletje is in vergelijking met die van 1962-1963.
Genieten van de winter aan zee? Laat je in dit blog inspireren door de tips en beleef het winterseizoen aan zee en op zee in beeld en tekst.

Winter op zee
De kim wordt wreed, de golven tuimlen wild,
Van mild en groen, spoorslags hardgrijs en grauw;
Eén nacht waarin de wind door 't luchtruim rilt,
Dan, als een plotselinge dood, de kou.

(Om rotseilanden zonder boom en gras,
Liggend verlaten in het oeroud ruim,
Bloeit slechts 't onstuimig en verward gewas
Van 't snel opschietend, snel verwelkend schuim.)

Op 't schip waarin geen vuren troostend branden,
Nestelt de kou zich voor een lange reis;
Tegen de 's nachts wakkergekraakte wanden
Kruit en verbrijzelt zich het drijvend ijs.

J.J. Slauerhoff

Mooie winterse beleving in Zeeland

Ontdek de winter in Zeeland met prachtige ingetogen kleuren en bijzondere details.
Voor rust en mooie kiekjes kom je in Zeeland in de winter zeker aan je trekken. Kou, sneeuw en ook de wijdse leegte maken het bijzonder.
Want in het winterseizoen liggen de stranden als uitgestrekte vlakten met aparte sneeuwvormen voor onze voeten. Zeg ‘ja’ tegen een heerlijke strandwandeling en geniet van een weids uitzicht, zonder teveel afleiding in je blikveld. Of bezoek een (vissers)haven met schepen, touwen en palen vastgelegd in hun verstilde schoonheid. Maar ook iets verder van de kust zijn prachtige natuurgebieden om te wandelen en van het landschap in de wintersfeer te genieten. Hier zijn enkele tips voor extra genieten van de kust in het winterseizoen.

Maak een strandwandeling
(bij de take-away van de Strandpaviljoen kun je een lekkere opwarmer halen)
Verzamel de mooiste schelpen en stukjes drijfhout
(Er liggen nu heel veel schelpen op het strand)
Maak Je eigen wintersfeer fotos van Sneeuw, Ijs, zand, zee en lucht
Bezoek een haven en kijk eens naar Maritieme details
WANDEL DOOR EEN NATUURGEBIED Zoals het Yerseke Moer en zie het andere Zeeland

Koude zee-weetjes

Dankzij de ligging in het uiterste zuidwesten van Nederland en direct aan het water, wijken zowel het weer als het klimaat van Zeeland af. Het is hier in de winter warmer en Zeeland kent een kleinere kans op vorst. Strenge vorst is aan de kust zelfs een zeldzaamheid. Zo was de nachtvorst op 2 februari 2021 en de eerste ijsdag (een hele dag onder het vriespunt) op 8 februari van dit jaar in Vlissingen zelfs een vermelding op het landelijke nieuws waard. Vlissingen heeft de meeste zonuren van het land maar staat met het aantal ijsdagen echt onderaan het lijstje.

De temperatuur van de Noordzee schommelt nogal door de maanden heen. Het zeewater van de Noordzee is in de winter gemiddeld zo’n 5 graden. Meestal is het water het koudst in februari. Strenge winters zorgen er voor dat de temperatuur zelfs daalt tot een graad of 3 of lager! Zo is de watertemperatuur van de Noordzee op dit moment 1 graad.

Terwijl zoet water bij 0°C in ijs wordt omgezet, bevriest zeewater met een zoutgehalte als dat van de Noordzee (ongeveer 35 gram zout per liter water) pas bij een watertemperatuur van -1,8 tot -2°C. De kans dat het Noordzeewater aan onze kust bevriest is overigens bijzonder klein.
De gemiddelde wintertemperatuur van het zeewater bedraagt immers 6°C en het moet dus al behoorlijk lang en streng vriezen vooraleer het zeewater zo sterk is afgekoeld dat ijskristallen zich kunnen gaan vormen. Bovendien spelen ook de waterdiepte, de windsnelheid en de stroming een rol. Eens de bevriestemperatuur bereikt, zal het ondiepe strandwater sneller bevriezen dan het diepere water meer zeewaarts.

Kruiend ijs is vaak het gevolg van harde wind na een flinke vorstperiode. Boven meren of andere grote wateroppervlakken, zoals het IJsselmeer of de Waddenzee, en bijvoorbeeld de Oosterschelde begin jaren 60 krijgt de wind vat op de enorme ijsvelden, die dan in beweging komen. Kruiend ijs heeft een enorme kracht. Het kan dijken, wegen en zelfs gebouwen vernielen. Maar het is natuurlijk vooral een indrukwekkend natuurverschijnsel. 

Strenge winters

In onze contreien is enkel gedurende de allerstrengste winters sprake van bevriezend zeewater. De winter van 1963 was in die zin legendarisch, maar ook in 1929, 1947, 1954 en 1979 was sprake van ijsbanken, ijsschotsen of meer uitgestrekte ijsophoping langs onze kusten. Zo kende het Belgische Oostende op Valentijnsdag 1929 de laagste temperatuur van de eeuw (-19°C), temidden een tiendaagse periode met in Ukkel gemid- deld slechts -8,9°C. IJsvorming in rivieren en kanalen, maar ook op de Maas en in de Noordzee waren er het gevolg van. Ook de koudegolf die het land in zijn greep hield vanaf eind januari 1954 mocht er zijn. Rivieren en kanalen waren op veel plaatsen overdekt met ijs en aan de kust vormde zich een kleine ijsbank. IJsvorming op het strand was er ook recenter tijdens de strenge vorstperiodes in 1979, halverwege de jaren ‘1980 en in 1996. Hoewel februari 1979 de laagste gemiddelde maandtemperatuur van de periode 1968-2008 kende, zakte de temperatuur van het zeewater voor onze kust niet onder -1°C.
Voor velen was de winter van 1963 toch wel de meest barre en indrukwekkendste: Pas op 23 januari 1963 gebeurde wat niemand ooit voor mogelijk hield. De zee vroor compleet dicht. Er was geen eb en er was geen vloed, er was geen branding en er waren geen vogels. De roerloze bevroren zee had iets spookachtigs wat werd versterkt door het afwezig zijn van het geluid van de altijd aanwezige branding.  De Noordzee was, zover men kon zien, langs de kust bevroren. Van golfslag was er op het strand geen sprake meer en enkelingen waagden zich verder op de bevroren zee. IJsschotsen waren op sommige plaatsen tot wel 2-2,5 m hoogte opgestuwd. In Zeeland was De Oosterschelde bevroren en je kon van Colijnsplaat naar Zierikzee over het ijs lopen.

TIPS

Nog niet koud genoeg? Meer ijzige foto’s en een bijzondere ‘ koude’ video bekijken? Fotograaf Jasper Nijland voer mee met Bark Europa op expeditie naar Antarctica . Hij maakte er schitterende foto’s en een hele mooie video genoemd De Mast. Het Russische tallship Sedov was op NorthEast Expedition en legde daar de buitengewone schoonheid van de Noordpool-lucht vast.


De afbeeldingen zijn afkomstig uit het Seasides archief, van Jolanda Bosselaar, Strandart , Silvia Schipper , De Viskeete, Marinus Padmos, awe.visuals en Meer Verankert. beeldbank van Rijkswaterstaat. Het gedicht is van J. Slauerhoff is te vinden op Straatpoezie.
De weetjes zijn afkomstig van o.a. Genootschap Oud Zandvoort, Rijkswaterstaat, Wikipedia en De Bliedemaker

De

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s