Het was feest in december vorig jaar toen de oude veerboot Koningin Emma arriveerde in Vlissingen. Voor veel mensen op de kade was het een nostalgisch beeld. Na bijna zestig jaar kwam het schip weer terug in zijn thuishaven. De Koningin Emma was een van de vele veerboten die in onze eilanden-provincie mensen, fietsers en auto’s jarenlang overbracht naar de overkant van de Oosterschelde, Westerschelde en het Veerse Meer.
In dit blog mijn persoonlijke herinneringen aan de dagelijkse overtochten, weetjes over de veerponten en hun geschiedenis, mooie pontjespoëzie en varen we een stukje mee met Seaside fotografe Annemarie Bücker van Breskens naar Vlissingen.



Naar de overkant
Zeeland het land van overkanten. En dus – tot dammen, bruggen en tunnels ze overbodig maakten – het land van veerboten.
Jarenlang voer ik dagelijks met de veerpont naar de overkant. Mijn herinneringen aan de overtochten ’s ochtends naar Vlissingen en ’s middags of ’s avonds terug naar Breskens gaan over de soms urenlange wachtrijen voor de boot, zeker in de drukke zomermaanden met toeristen. Maar ook bij mist als je in heel Nederland op de radio hoorde dat de veerdienst Vlissingen-Breskens weer eens gestremd was. Het vroegtijdig ergens moeten vertrekken “want we moeten de boot nog halen”, soms een welkom excuus maar vaak ook jammer. En de frustratie als je de laatste boot gemist had en via Antwerpen naar huis moest omrijden, terwijl je thuis aan de andere kant van de Westerschelde zag liggen.
Heen en weer, en de boot is vol
Drs.P

Maar daar is ook de geur van erwtensoep en koffie, een broodje kroket. En de houten stoelen en bankjes met groenleren bekleding op de oude boten, de plastic oranje stoelen op de nieuwere boten. Met plezier denk ik terug aan de dagelijkse ontmoetingen op de ‘Princessenboten’ met degenen die ook aan de ‘de overkant’ werkten, de verhalen en gezelligheid en het bij mooi weer, lekker buiten de wind door je haren laten waaien.
De dagelijkse overtocht over de ca. 6 kilometer brede Westerschelde hield in 2003 op omdat toen de Westerscheldetunnel er was. Vanaf die tijd kon je alleen nog lopend of met de fiets met de ferry mee.
De veerdienst met de ferry tussen Vlissingen-Breskens is overigens behalve de enige, ook de oudste nog bestaande veerdienst in Zeeland. Vanaf 1866 varen veerboten tussen deze twee havens de Westerschelde over.
De Provinciale Stoombootdiensten in Zeeland (PSD) was de organisatie waarmee Gedeputeerde Staten van Zeeland tussen 1866 en 2003 veerdiensten op de Wester- en Oosterschelde en het Veerse Meer exploiteerden. Jarenlang waren de veerdiensten van de PSD de belangrijkste schakel in het vervoer in Zeeland, omdat de provincie uit veel eilanden bestaat. Door de aanleg van bruggen, dammen en uiteindelijk de Westerscheldetunnel raakten de veerdiensten overbodig en werd de PSD op 15 maart 2003 opgeheven.
Vlissingen - Breskens vroeger toen het veer nog voer zeereis in zakformaat handen stevig aan de reling als eerste ik ben te voet zeewind in de haren meeuwen een cocon, buiten de tijd nu snel, de tunnel wacht niet misschien haal ik de overkant in twintig minuten Marjo Maas
We moeten de boot nog halen
Een groep liefhebbers, verenigd in PSDnet.nl, spande zich in om de Koningin Emma weer naar Zeeland te halen. Het schip is in 1933 op scheepswerf De Schelde gebouwd, daarmee is de Emma het oudste nog varende schip dat op de werf gebouwd is. Het schip heeft een rol gespeeld als mijnenlegger bij de Koninklijke Marine in mei 1940 en is ingezet tijdens de Watersnoodramp en de bouw van de Deltawerken. Later voer de Koningin Emma als veerdienst tussen Kortgene-Wolphaartsdijk-Zierikzee en Vlissingen-Terneuzen-Hoedekenskerke-Hansweert.
Kruiningen - Perkpolder Lopend van Woensdrecht naar Spanje varen we over de Westerschelde. De kajuit is warm en droog koffie is er en gevulde koeken. Nevel over het water. De kajuit een welkome huiskamer. We willen nóg een keer heen-en-weer. Het mag van de veerman. Zo oeverloos glijden we tussen overkant en overkant. De dijken van Vlaanderen, zompige paden en koude handen zijn toekomst, ongewis. Voor het moment kan Compostela wachten. Cootje Houdijk-Verburg

Water Verbinding Periode Westerschelde Vlissingen - Breskens 1866 - 2003 (heden) Westerschelde Terneuzen - Hoedekenskerke 1866 - 1972 Westerschelde Hansweert - Walsoorden 1905 - 1943 Westerschelde Kruiningen - Perkpolder 1943 - 2003 Veerse Meer Veere - Kamperland 1924- 1961 Veerse Meer Kortgene - Wolphaartsdijk 1913 - 1960 Oosterschelde Kats - Zierikzee 1912- 1965
Veerpont We zijn hier aan de oever van een machtige rivier De andere oever is daarginds, en deze hier is hier De oever waar we niet zijn noemen wij de overkant Die wordt dan deze kant zodra we daar zijn aangeland En dit heet dan de overkant, onthoudt u dat dus goed Want dit is van belang voor als u oversteken moet Dat zou nog best eens kunnen, want er is hier veel verkeer En daarom vaar ik steeds maar vice versa heen en weer Heen en weer (herhaling) Ik breng de mensen heen, ik breng anderen weer terug Mijn pont is als het ware ongeveer een soort van brug En als de pont zo lang was als de breedte van de stroom Dat kon hij blijven liggen, zei me laatst een econoom Maar dat zou dan weer lastig zijn voor het rivierverkeer Zodoende is de pont dus kort en gaat hij heen en weer Dan vaart hij uit, dan legt hij aan, dan steekt hij weer van wal En ondertussen klinkt langs berg en dal mijn hoorngeschal Heen en weer Heen en weer De boot is vol! Ik zeg: "De boot is vol!" Stap niet in de boot, hij is vol! Blijf aan de wal, meneer, u ziet toch dat de boot vol is! Toe nou mensen, kom toch niet in deze volle boot! Ga nou weg mensen, dat loopt nog verkeerd af Wees nou verstandig mensen! drs-p veerpont-songtekst
COLOFON
De weetjes in dit blog zijn van Wikipedia, de oude foto’s zijn van Wikipedia, Wouter Hagens, Omroep Zeeland en A. van Bokhove. De overige foto’s zijn van Annemarie Bücker en het Seasides archief.
De gedichten zijn afkomstig van Pontjespoëzie van de Vereniging Vrienden van de Voetveren. De songtekst van het lied van Drs.P is van muzikum.eu. Dank aan oud PZC journalist Jan van Damme voor de inspiratie.
LEUKE BLOG?
Schrijf je in voor de maandelijkse flessenpost voor nieuws, blogs en moois van de Seaside.
13 reacties op “Heen en weer”
Aan de veerboot Breskens – Vlissingen heb ik ook zo’n mooie herinneringen. Zoveel herkenbaarheid. Mooi logje!
LikeGeliked door 1 persoon
Dank je, ja ik denk dat er voor velen leuke herinneringen naar boven komen. Ik schrok wel een beetje bij het schrijven hoe lang het ook weer geleden is dat ik voor mijn werk naar de overkant moest. En hoe snel de tijd dus voorbij is gegaan. Tijd die vliegt enz. lijkt mij een goed idee voor een volgend blogje
LikeGeliked door 1 persoon
O ja, die wachttijden, dat weet ik nog. Fijn beschreven en met goede gedichten. Mooier dan mijn herinnering, ik werd elke overvaart zeeziek, of ik binnen bleef of buiten stond, iets at of juist niets nam, stond, liep of ging zitten.
LikeGeliked door 1 persoon
Oh wat erg van die zeeziekte. Ik weet ook nog dat er inderdaad mensen waren die op de boten zeeziek werden en liefst in de auto bleven zitten.
LikeGeliked door 1 persoon
In de auto blijven zitten hielp niet maar aankomst en aan wal stappen wel. 😉
LikeGeliked door 1 persoon
Goh ik ben veel overgegaan via Vlissingen – Breskens en Kruiningen – Perkpolder. Ik ben in Vlissingen opgegroeid dus de pont was vaste prik bij veel gelegenheden en later voor werk.
LikeGeliked door 1 persoon
Heerlijke herinneringen en een prachtige ode aan de Koningin Emma!
LikeGeliked door 1 persoon
Dank je De Koningin Emma wordt nu hotel en is geheel gerestaureerd in de oude stijl. Ik ga binnenkort eens kijken.
LikeLike
Mooie foto’s, mooie teksten, voelbaar heimwee!
LikeGeliked door 1 persoon
Voor mij zijn het alleen vakantieherinneringen, als we overvoeren van Vlissingen naar Breskens voor heerlijke vakanties in Zeeuws Vlaanderen!
LikeGeliked door 1 persoon
Voor ons is Zeeland erg ver weg en ken ik het veer Vlissingen – Breskens ook alleen maar van de vakantie herinneringen. Ik weet dat de tunnel er is, maar door de Westerschelde tunnel heb ik nog nooit gereden.
LikeGeliked door 1 persoon
Inderdaad inspirerend dit verhaal… ben ooit over het Veerse Meer gevaren als Rotterdamse jongen van een jaar of 8. Moet ook denken aan de veerboten in de Biesbosch en bij de Vlaardingse Vaart en zelfs in Rotterdam. Nederland is een waterland, Rodaan Al Galidi, de Iraakse dichter, vond zijn eerste baantje op de kleinste veerboot van Nederland – Het Haersterveer bij Zwolle – een van de twee nog varende trekveren. Zij vervoeren alleen fietsers en wandelaars. Water zit ons in het bloed en zeker als je gaat varen gaat je hart harder kloppen!
LikeGeliked door 1 persoon
Ik steek warempel nog wat geschiedenis van Nederland op 🙂
LikeGeliked door 1 persoon